KTO w podróży

Planeta Lem - Teatr Biuro Podróży (Polska)

opis

"Daję cywilizacji narkozę, bo inaczej by siebie nie zniosła. Dlatego nie wolno jej budzić... Utrzymuję na skraju równowagi to, co beze mnie runęłoby w agonię powszechną. Jestem ostatnim Atlasem tego świata".
Kongres futurologiczny - Stanisław Lem

Planeta Lem to najnowszy spektakl plenerowy Teatru Biuro Podróży. Do powstania przedstawienia inspiracją stała się proza Stanisława Lema, jego wyjątkowa, pełna humoru i przenikliwa diagnoza współczesnego świata oraz refleksje na temat relacji między rozwojem technologii, a ograniczeniami ludzkiego gatunku.

Paweł Szkotak: Przenikliwość Lema polega nie tylko na przewidywaniu wynalazków, ale na pokazaniu jak nowe technologie będą oddziaływać i zmieniać człowieka. Nasz humanoidalny potomek będzie nie tylko inaczej wyglądał, ale zmienią się też jego relacje rodzinne, społeczne. Przyspieszenie technologiczne umożliwia kreowanie i zaspokajanie  potrzeb, a jednocześnie stwarza praktycznie nieograniczone możliwości kontroli i perswazji. Tęsknota za sacrum, fantastyczne decorum, marzenie o lepszym świecie powoduje, że dzisiaj science fiction stało się jedynym już możliwym rezerwuarem idei romantycznych, powszechnie rozumianych. Planeta Lem to ziemia przyszłości, która stała się sztucznym rajem, rodzajem antyutopii.

W przedstawieniu wykorzystano spektakularną, ruchomą scenografię, efekty świetlne i projekcje multimedialne. Specjalnie skomponowana muzyka jest połączeniem brzmień symfonicznych z postindustrialnymi.

czas trwania: 60 minut

 

 

 

Teatr Biuro Podróży istnieje od 1988 roku. Jego założycielem i reżyserem jest Paweł Szkotak. W ciągu ponad dwudziestu lat poszukiwań artystycznych teatr wypracował własną metodę pracy nad spektaklem oraz rozpoznawalny styl teatralny. W teatrze powstało do tej pory czternaście autorskich spektakli, w tym osiem widowisk plenerowych. Były one prezentowane w 50 krajach, na sześciu kontynentach (m.in. w Argentynie, Australii, Brazylii, Kolumbii, na Kubie, w Egipcie, Indiach, Iranie, Izraelu, Jordanii, Korei, Libanie, Meksyku, Palestynie, Singapurze, Taiwanie, USA i w większości krajów europejskich). 
Teatr Biuro Podróży prowadzi działalność nie tylko artystyczną polegającą na produkcji i prezentacji spektakli, ale również działalność edukacyjną realizując warsztaty i projekty artystyczne, w których pracuje z amatorami, aktorami i grupami teatralnymi na świecie (m.in. warsztaty i wykłady w USA, Anglii, Irlandii, Rosji, Libanie, Iranie).
Teatr Biuro Podróży był uczestnikiem największych światowych festiwali teatralnych oraz laureatem prestiżowych nagród. W uznaniu tego faktu teatr otrzymał w 2002 roku nagrodę Ministra Spraw Zagranicznych za wybitne zasługi dla promocji Polski w świecie oraz nagrodę Ministra Kultury za wybitne osiągnięcia w dziedzinie teatru. W 2005 roku Paweł Szkotak otrzymał prestiżowy Paszport Polityki. W 2008 roku Paweł Szkotak, Marta Strzałko i Jarosław Siejkowski otrzymali Medale Gloria Artis przyznane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 

 

krytyka

"(...) Planeta Lem nie jest przestrogą przed niekontrolowanym postępem technologicznym. Jeśli coś zagraża człowiekowi jako gatunkowi, to tylko sam człowiek: ze wszystkim jego wadami: skupieniem na sobie, niepohamowaną żądzą posiadania i brakiem pokory.

Planeta Lem to impresja teatru na bazie całej prozy Lema, a nie na podstawie konkretnego dzieła. Na myśl przychodzi jednak Podróż siódma z Dzienników gwiazdowych. Tam Ijon Tichy wyrusza na Zgromadzenie Planetarne, na którym ma zapaść decyzja o przyjęciu Ziemi do Organizacji Planet Zjednoczonych. Naszą kandydaturę pomoże mu przedstawić Tarrakanin. A ten wypytuje Tichego o mocne strony Ziemi. Energia atomowa? - Tak, tak, Hiroszima - odpowiada Tichy. Eksplozje stwórcze, sterowane, dla regulacji klimatu, przesuwania kontynentów, łożysk rzecznych? - Na razie tylko bomby, napalm i gazy trujące. Wierzenia? - Człowiek powinien być miarą wszystkich rzeczy. Dlaczego człowiek? Wie pan co? Niech pan tylko milczy - irytuje się Tarrakanin. Ten antyantropocentryzm mocno na Planecie Lem widać.
Nowy spektakl Teatru Biuro Podróży jest jednocześnie bardzo czytelny i nienachalny, równocześnie efektowny i intymny"
Michał Gradowski, Gazeta Wyborcza – Poznań

"(...) Szkotak i jego ludzie widzą w autorze Solaris nie zasępionego proroka, lecz rozbawionego własnym profetycznym darem ironistę. Dlatego w Planecie Lem całkiem sporo zabawy, celnych gagów, wręcz wzruszających obrazów. Co nie osłabia wymowy przedstawienia, za to zaprasza do myślenia. Warto przyjąć to zaproszenie, zanim okaże się, że obudziliśmy się na Planecie Lem..."
Jacek Wakar, Przekrój

"(...) Tymczasem Paweł Szkotak pokazał, że można (...) Wspólnie z autorką scenografii, Agnieszką Zawadowską, stworzyli spektakl olśniewający wizualnie, wykreowali zupełnie odmienny świat. Nie będzie przesady w twierdzeniu, że w trakcie przedstawienia można było zapomnieć, że znajdujemy się w przestrzeni placu Litewskiego; tak sugestywna była to wizja. Wsparta w warstwie dźwiękowej przez znakomitą muzykę Krzysztofa Nowikowa. A co nie mniej ważne - spektakl zachował całkowitą wierność duchowi twórczości Lema, łączącej poczucie humoru najwyższej próby z humanistyczną refleksją i przenikliwą diagnozą współczesnego świata".
Andrzej Z. Kowalczyk, Kurier Lubelski

"(...) Spektakl Teatru Biuro Podróży pokazuje karlenie człowieka jako gatunku z jednej strony i siłę trwania w stereotypie, w niewoli nawyków i przyzwyczajeń - z drugiej. Czy tak ma wyglądać człowiek w odległej przyszłości? Planeta Lem Teatru Biuro Podróży pozbawiła mnie złudzeń. Świat już nie będzie lepszy".
Stefan Drajewski, Głos Wielkopolski

"(...) Przerażającą, ale równocześnie zachwycającą wizję świata przyszłości zaproponował w swej najnowszej premierze Teatr Biuro Podróży. Planeta Lem jest swobodną impresją na temat twórczości pisarza, który tak chętnie brał pod lupę gatunek ludzki, próbując umiejscowić go gdzieś we wszechświecie. Fenomen Lema w połączeniu z wyobraźnią twórców pozwoliły stworzyć spektakl niezwykle widowiskowy... Nie jest jednak zamysłem twórców, by tylko straszyć nas przygnębiającą wizją upadku człowieka. Paweł Szkotak z lemowską swadą wprowadza na scenę także zabawne gagi, choć te stosuje raczej z umiarem, by to zatracanie się człowieczeństwa w obliczu rozwoju technologii nie zostało zbytnio przyćmione. Odciążeniem dla myśli przewodniej spektaklu jest z pewnością znakomita, dopracowana w szczegółach warstwa wizualna. Wzbijający się w niebo pojazd kosmiczny, superkomputer, na którym wyświetlane są projekcje multimedialne, sceny walki z robotami czy dokarmiania Lepniaków robią ogromne wrażenie. Zresztą cały ruch sceniczny i scenografia cieszą oko i ucho efektami specjalnymi, spektakl zachwyca wizualnie, widać ogrom pracy włożony w jego przygotowanie".
Agnieszka Misiewicz, Teatralia

"(...) Spektakl poznańskiego zespołu powtórzył filozoficzne pytania, które przewijały się przez całą twórczość autora Solaris: gdzie biegnie granica naszej fizycznej i psychicznej ewolucji? Czy technologia zmieni człowieczeństwo? Planeta Lem jest wizualnym majstersztykiem, który urzeka swoją urodą plastyczną: przedstawienie łączy techniki cyrkowe, mimodram z widowiskiem multimedialnym. Boisko zaludniły wielkie machiny, zdeformowane humanoidalne postacie i roboty przypominające szturmowców z Gwiezdnych wojen. Szkotak stworzył wizję świata, w którym sztuczna inteligencja zastępuje ludzką wrażliwość. Przekonał też toruńską widownię, że jeśli chodzi o plenerowe widowiska, Biuro Podróży nie ma sobie równych w Polsce".
Grzegorz Giedrys, Gazeta Wyborcza - Toruń

"(...) Ten efektowny wizualnie spektakl powstał na podstawie prozy Stanisław Lema. To podszyta humorem refleksyjna opowieść na temat relacji między rozwojem technologii a ograniczeniami ludzkiego gatunku.
Ruchoma scenografia, efekty świetlne na godzinę przeniosły widzów w przyszłość. Oto Ijon Tichy wyrusza w kosmiczną podróż w czasie i trafia na Ziemię, którą zamieszkują Lepniacy. Kontrolowani przez komputer żyją w błogiej nieświadomości, w pozornym szczęściu. Kiedy jednak dzięki działaniom Tichy'ego wzniecają wreszcie bunt, okazuję się, że tak naprawdę nie potrafią już funkcjonować w świecie pozbawionym kontroli. Warto wspomnieć, że widowisko plenerowe - jako część programu kulturalnego polskiej prezydencji w Unii Europejskiej 2011 - będzie pokazywane w całej Europie".
Tomasz Bielicki, Nowości

"(...) Szkotakowi udało się wyłuskać to, co w futurystycznych proroctwach Lema jest najistotniejsze: odhumanizowaną planetę i człowieka "w szponach" cywilizacji. Planeta Szkotaka to planeta przyszłości, gdzie ludzie tak zachłysnęli się zdobyczami cywilizacji, że nie zauważyli, że role się odwróciły. Człowiek - twórca cywilizacji -  stał się niewolnikiem tego, co stworzył. Niestety nie widzi, w jaką pułapkę wpadł - tak bardzo jest od cywilizacji uzależniony. Ilu z nas uwielbia tak bardzo swoją komórkę, że nie wyobraża sobie życia bez niej? W końcu nie wiadomo, kto tu rządzi: ja czy moja komórka?
Planeta Lem jest miniprzypowieścią, która zostawia nas z frapującym pytaniem: a może świat, który wieszczy Lem, właśnie się staje na naszych oczach? Jeśli tak, to Planeta Lem Teatru Biuro Podróży odarła mnie ze wszelkich złudzeń".
Ida Werner, Festiwal Pierwszy Kontakt - Toruń (biuletyn festiwalowy)

"(...) Antyutopijna sztuka z niewiarygodnymi kostiumami i efektami, opowiadająca o nieuchronności nadejścia totalnej kontroli słowa i myśli ludzkiej".
gazieta.ru


realizacja

Reżyseria: Paweł Szkotak
Scenariusz na podstawie prozy Stanisława Lema: Teatr Biuro Podróży
Scenografia i kostiumy: Agnieszka Zawadowska
Muzyka: Krzysztof Nowikow 
Światła: Magda Górfińska
Produkcja: Teatr Biuro Podróży, Instytut Adama Mickiewicza

Występują: Bartosz Borowski, Agata Elsner, Miron Jagniewski, Łukasz Kowalski, Adam Mikołajczak, Jarosław Siejkowski, Marta Strzałko, Adam Swarcewicz, Piotr Wojtyniak, Tomasz Wrzalik

 

 

galeria

zobacz całą galerię

kto w internecie